GENELEkonomi

BLOCKCHAİN NEDİR? 2022

BLOCKCHAİN NEDİR?

BLOCKCHAİN
BLOCKCHAİN

Blockchain blok zincir olarak Türkçeye çevrilebilen her türlü bilgi ve belgeyi saklamaya yarayan dijital bir defterdir. Herhangi bir merkeze ya da kişiye bağlı değildir. Sisteme bağlı olan cihazlar tarafından işlem yapılmaktadır. Anonimdir ve dışarıdan müdahaleye ve hack’lenmelere karşı tamamen korunaklıdır. Blockchain kullanıcılara
cüzdan adresi sağlamaktadır. Fazlasıyla güvenli bir sistemdir. Sistemde Gerçekleştirilen her işlemin blockchain ağında kriptografik bir karşılığı vardır. Yapılan işlemler blokları doldurduğunda yeni bir blok oluşturur bu blokların birbirine bağlı olduğu ve her yeni bloğun kendisinden önceki blokların kodlarını bünyesinde barındırmaktadır. Bu işlem tekrarlandıkça bloklar arası bir zincir oluşmaktadır. Bloklardan biri tamamlandığında bir “Hash” kodu oluşturur ve bir sonraki blok bu “Hash” kodunu baz alarak yeni bir blok oluşturmaya başlar. Bu “Hash” kodu sayesinde kopya bir blok oluşturmanın önüne geçilmiştir.

Blockchain Sisteminin Avantajları Nelerdir?

Blockchain sisteminin avantajları şu şekilde sıralanabilmektedir.

Blockchain Dağıtılmış olması

Blockchain verisi dağıtılmış node ağındaki binlerce aygıtta tutulduğu için sistem ve veri teknik arızalara ve kötü niyetli saldırılara karşı oldukça dayanıklıdır. Her bir ağ node’u veritabanının bir kopyasını yapabilir ve saklayabilir. Bu sayede de tek bir arızaya açık nokta bulunmaz yani tek bir node’un çevrimdışı olması ağın güvenliği ya da çalışmasını etkilemez. Bunun aksine, çoğu klasik veritabanı bir ya da birkaç sunucuya dayanır, böylece teknik arıza ve siber saldırılara karşı daha dayanıksız hale gelir.

Blockchain Değişmezlik

Onaylanmış blokların geri döndürülmesi neredeyse imkansızdır. Yani veri bir kere blockchain üzerine kayıt edildiğinde bunu değiştirmek ya da çıkarmak aşırı zordur. Bu özellik blockchain’i finansal kayıtları ya da denetim izi gerektiren diğer verileri saklamak için çok uygun bir teknoloji haline getirir. Çünkü blockchain’de yapılan her değişiklik takip edilir ve dağıtılmış ve halka açık bir kayıt defterine kalıcı olarak kaydedilir. Örneğin, bir işletme çalışanlarının sahtekarlık yapmasını engellemek için blockchain teknolojisini kullanabilir. Bu senaryoda, blockchain şirket içinde yapılan tüm finansal işlemlerin güvenli ve değişmez bir kaydını sağlayabilir. Bu durum, bir çalışanın şüpheli parasal işlemleri saklamasını çok zorlaştırır.

Blockchain Güvene Dayalı Olmayan Sistem

Çoğu geleneksel ödeme sistemlerinde, ticari işlemler yalnızca dahil olan iki partiye değil aynı zamanda banka, kredi kartı şirketi ya da ödeme sağlayıcı gibi bir bir aracıya da dayanır. Blockchain teknolojisi kullanırken buna gerek yoktur. Çünkü dağıtılmış node ağı işlemleri madencilik adı verilen bir süreç kullanarak doğrular. Bu nedenle, Blockchain sıklıkla “güvene dayalı olmayan” sistem olarak anılır. Dolayısıyla, blockchain sistemi tek bir organizasyona güvenmenin riskini ortadan kaldırır ve ayrıca aracıları ya da üçüncü partileri kullanmayarak genel masrafları ve işlem ücretlerini azaltır.

Blockchain Dezavantajları

BLOCKCHAİN 2022
BLOCKCHAİN 2022

Blockchain %51 Saldırıları

Bitcoin blockchain’ini koruyan Proof of Work mutabakat algoritması yıllar içinde etkinliğini kanıtlanmıştır. Fakat, blockchain ağlarına yapılması muhtemel birkaç potansiyel saldırı vardır ve %51 saldırısı da bunlar arasında en çok tartışılanıdır. Böylesi bir saldırı ağ hashleme gücünün %50’den fazlasının kontrolünün bir birimin eline geçmesiyle gerçekleştirilebilir ve işlemlerin kötü niyetle dışarıda bırakılması ya da sıralamalarının değiştirilmesiyle  sonuçlanabilir.

Teorik olarak mümkün olsa da Bitcoin blockchain’ine daha önce başarılı bir %51 saldırısı gerçekleşmemiştir. Ağ büyüdükçe güvenlik de artar ve madencilerin alacağı ödül dürüst çalıştıkları müddetçe daha yüksek olacaktır.  Bu nedenle büyük miktarlarda para ve kaynağı Bitcoin’e saldırmak için kullanmaları oldukça düşük bir ihtimaldir. Bunun dışında başarılı bir %51 saldırısı yalnızca kısa bir süre öncesinde yapılmış en yeni işlemleri değiştirebilir. Çünkü bloklar birbirine kriptografik kanıtlarla bağlıdır (daha eski blokları değiştirmek erişilmesi mümkün olmayan bir hesaplama gücü gerektirir). Ayrıca, Bitcoin blockchain’i çok dirençlidir ve bir saldırıya karşı hızla kendini adapte edebilir.

Blockchain Veriyi Değiştirmek

Blockchain sistemlerinin bir diğer olumsuz yanı da verinin bir kere blockchaine eklendikten sonra değiştirilmesinin çok zor olmasıdır. Değişmezlik blockchain’in sağladığı avantajlardan biri olsa da bu her zaman iyi değildir. Blockchain verisini ya da kodunu değiştirmek çok zorludur ve genellikle bir zincirin terk edildiği ve yenisinin başlatıldığı hard fork’u gerektirir.

Blockchain Özel Anahtarlar

Blockchain açık anahtar (ya da asimetrik) kriptografi kullanarak kullanıcılarının kendi kripto para birimlerine (ya da herhangi bir başka blockchain verisine) sahip olmalarını sağlar. Her blockchain hesabına (ya da adresi) ait iki anahtar vardır. Bir açık anahtar (paylaşılabilir) ve bir de özel anahtar (gizli tutulmalıdır). Kullanıcıların kendi varlıklarına erişebilmeleri için özel anahtarları gereklidir. Yani kullanıcılar kendi bankaları gibi davranırlar. Eğer bir kullanıcı kendi özel anahtarını kaybederse, parasını kaybetmiş olur ve bunu düzeltebilmek için yapılabilecek bir şey yoktur.

Blockchain Verimsiz

Blockchain’ler, özellikle de Proof of Work kullananlar oldukça verimsizdir. Madencilik çok rekabetçi olduğu ve her on dakikada bir yalnızca bir kazanan olduğu için, diğer tüm madencilerin çalışmaları boşa gitmiş olur. Madenciler geçerli bir blok hashi bulma şanslarını arttırmak için devamlı olarak hesaplama güçlerini arttırmaya çalıştıkça son birkaç yılda Bitcoin ağı tarafından kullanılan kaynak miktarı büyük oranda artmıştır. Şu anda bu ağın tükettiği enerji Danimarka, İrlanda ve Nijerya gibi birçok ülkenin tükettiğinden daha fazladır.

Blockchain Depolama

Blockchain kayıt defterleri zamanla çok büyük hale gelebilir. Bitcoin blockchain’i şu anda yaklaşık 200 GB alana ihtiyaç duyar. Blockchain boyutlarındaki mevcut büyüme sabit belleklerdeki büyümenin üzerindedir ve kayıt defteri bireylerin indirip ve saklayabilmesi için fazla büyük hale gelirse ağ node kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Kaynak: Binance.com

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu