GENELEkonomi

Enflasyon Nedir?

Günümüz de sıkça duyduğumuz, her haber kanalında, sosyal medya da, sokakda vb. her platform’da tartışılan enflasyon nedir? Türleri nelerdir? Bilmediğinizi varsaydığınız enflasyonun bilmediğiniz yönlerini bu yazımızda sizlerle paylaşıyoruz.

Enflasyon Nedir?

enflasyon
enflasyon

Enflasyon, mal ve hizmetlere dair fiyatların yükselmesi ile reel hayatta paranın satın alma gücünün düşmesini ifade eder. Halk dilinde direkt olarak fiyatların yükselmesini, hayat pahalılığını ve aldığımız maaşlar ile aldığımız ürün miktarında ki düşüşleri ifade eder.  Halk arasında aldığımız maaş geçinmemize yetmiyor kelimesi tam olarak enflasyonu ifade etmektedir. Fakat fiyatların tek seferlik yada belli günlerde yükselmesi enflasyon olduğu anlamına gelmez. Fiyatlardaki artışın enflasyon kaynaklı sayılabilmesi için sürekli olarak artması gerekmektedir. Örnek verecek olursak bir önceki yıl aldığınız ürünlerin 100 TL ile alırken bu yıl aynı ürünleri aynı miktar ve sayıyla 200 TL’ye alıyorsa cidd anlamda enflasyon farkı var demektir.

​Enflasyonun Halk Üzerinde ki Etkileri Nelerdir?

enflasyon nedir
enflasyon nedir

Engel olunamaya yüksek enflasyonun ülke için ve çoğunlukla halk için geniş etkileri bulunmaktadır.  Bu etkiler genellikle olumsuz olmaktadır. Enflasyonun etkileri genel anlamda paranın değer kaybetmesi ve piyasada belirsizliğin oluşması ile kendini gösterir.

  • Para değer kaybeder.

Kısacası paramızın diğer döviz birimleri karşısında değer kaybetmesidir. Bu durumda döviz ile dışardan ülkeye giren ürenlerde ciddi fiyat artışları olmaktadır.

  • Gelir seviyeleri arasında uçurumlar meydana gelir.

İnsanların gelir seviyelerinde uçurumlar meydana gelir. Zengin ve fakir kesimi artış gösterir. Orta kesim yok olmaya başlar.

  • Ülkeler döviz cinsinden borçlandığı için dış borç açığını kapatmak güçleşir.

Ülke döviz borcunu ödedikçe borç miktarı ülke parasına göre artış göstermektedir. Siz borç ödersiniz fakat borcunuz bitmek bilmez.

  • Yatırım azalır.

Yüksek enflasyon güvensiz bir ortam yaratır. Güvensiz ortamlarda ise yatırımcılar önlerini göremedikleri için yatırım yapmazlar. Olan yatırımlarını ise güvenli limanlara kaydırmaya başlarlar.

  • Piyasada belirsizlik hakim olur ve enflasyon beklentisi oluşur.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, enflasyonist bir ortamda güvensizlik ve belirsizlik oluşur. Güvensiz ve belirsiz bir ortamda ise enflasyon ile mücadele başarsız olur ve daha da yükselme eğilimi gösterir.

  • Gelir dağılımı adaletsizliğinin artması,

Yine yukarıda belirttiğimiz gibi enflasyonist ortam da ciddi gelir adaletsizlikleri boy göstermeye başlar. Bu durum ise zengin fakir arasındaki uçurumu arttırarak orta gelirli hane sayesi azalmaya başlar.

  • Borçlanma maliyetlerinde yükseliş,

Enflasyonist ortamlarda risk primi yüksek olacağı için borçanla maliyetleride ciddi derecede artış gösterecektir.

  • Reel gelirlerde gerileme,

Enflasyonist ortamlarda Reel kazançlarınızda bir gerileme söz konusu olacaktır.

  • Tasarruf etme eğiliminde azalış ve yatırımlarda düşüş,

Yine enflasyonist ortamlarda kazandığınız paralar temel ihtiyaçlarınızda alım gününün düşmesine sebeb olacağı için birikim yapma oranınızda buna bağlı olarak azalış gösterecektir.

  • İş belirsizliği.

Yine enflasyonist ortamlarda yatırımcı, patron, bireysel girişimciler vb. kişiler piyasanın hangi yöne gideceğini tahmin etmekte zorlanırlar. Bu sebeble belirsizliğin olduğu yerde işçi çıkarmaları başlayabilir.

Enflasyon’un Türleri Nelerdir?

enflasyon türleri nelerdir
enflasyon türleri nelerdir

Enflasyon kavramı kendi içerisinde bir çok başlığa ayılmaktadır. Bu başları şu şekilde ineceleyebiliriz.

Fiyatların artış oranına göre enflasyon türleri:

Ilımlı enflasyon

Fiyat artışlarının düşük kaldığı ve enflasyon beklentisinin meydana gelmediği durumlar için kullanılan bir terimdir. Ilımlı enflasyon, sürünen enflasyon olarak da adlandırılabilir. Zamana ve mekana bağlı olarak her ekonomi için farklı bir orana işaret edebilecek bu tür bir enflasyonun ekonomiye olumsuz etkileri olmaz. Kabul edilebilir düzeydedir.

Yüksek enflasyon

Bu enflasyon, ekonomiyi zarara uğratabilen cidnstendir. Bu enflasyon türünde piyasaların işleyişi bozulabilir, gelecek hakkında yüksek belirsizlikler söz konusu olabilir, paranın bir değer ölçüsü ve tasarruf aracı olma özelliği büyük oranda zayıflayabilir.

Hiperenflasyon

Çok yüksek oranda meydana gelen bir enflasyon türüdür. Paranın fonksiyonlarını yitirmesine sebep olan hiperenflasyonun özelliği, piyasa işlemlerinin ulusal parayla değil, döviz üzerinden yapılmasıyla sonuçlanması ve ulusal para sistemini çöküşe uğratmasıdır. Genelde ülkenin çok ağır koşullardan geçtiği dönemlerde meydana gelir ve bu ülkeler yeni para birimine geçmek durumunda kalabilir.

Nedenlerine göre enflasyon türleri

Talep enflasyonu

Toplam talep düzeyinin arzı aşması ve sürekli olarak fiyatların yükselmesine sebep olması durumunda talep enflasyonu oluşur.

Maliyet enflasyonu

Üretimin girdisi olan mal ve hizmetlerin maliyetlerinin artmasının bir sonucu olarak fiyatlarda meydana gelen sürekli artışlar ile maliyet enflasyonu oluşur. Bu enflasyon türünün oluşmasındaki bir diğer etken ise firmaların kar oranlarını arttırmak istemeleri olabilir. Firmaların üretimde kullandığı emek, hammadde ve girdi maliyetleri sabit olduğu halde kar amacı güderek fiyatları artırması, enflasyona sebep olur.

Yapısal enflasyon

Eksik rekabet piyasalarında firmaların kar marjlarının yüksek olması ya da arzın talebe cevap vermekte gecikmesi gibi bazı durumlar yapısal enflasyonu doğurur.

 

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu